Corporate governance

Als groot energienetwerkbedrijf vervullen we een belangrijke maatschappelijke taak in de Nederlandse samenleving. Vanuit deze rol voelen wij ons verantwoordelijk voor een transparante bedrijfsvoering en regels voor goed bestuur, goed toezicht en adequate verantwoording naar onze stakeholders.

Alliander-groep

De Alliander-groep omvat onder andere Alliander N.V. (Alliander) en dochterondernemingen Liander N.V., Qirion B.V., Alliander Telecom N.V., TReNT Infrastructuur B.V., QTERRA B.V en Firan B.V. Alliander staat aan het hoofd van de groepsstructuur en past het volledige structuurregime toe. Alliander kent een two-tier bestuursstructuur met een Raad van Bestuur (RvB) en een Raad van Commissarissen (RvC). De RvB en RvC leggen over de uitvoering van hun taken verantwoording af aan de Algemene Vergadering van Aandeelhouders (AvA). De RvB wordt ondersteund door het Executive Committee. De aandelen van Alliander zijn voor 100% in handen van Nederlandse provincies en gemeenten.

Governance-kader

De governance-structuur van Alliander is gebaseerd op Boek 2 van het Burgerlijk Wetboek en de Nederlandse Corporate Governance Code. Ook de Gaswet en de Elektriciteitswet 1998 zijn van invloed op de governance van Alliander. De structuur is uitgewerkt in statuten, diverse interne reglementen en andere documentatie over corporate governance (new window).

De aandelen van Alliander zijn niet beursgenoteerd. Alliander past vrijwillig de beginselen van de Nederlandse Corporate Governance Code (de Code) toe, die in maart 2025 is geactualiseerd. De Code wordt toegepast op het niveau van Alliander N.V. als holding. Op onze corporate website is een compleet overzicht te vinden over de naleving van de Code over het boekjaar 2025 volgens het ‘pas toe of leg uit’- principe. De geactualiseerde Code geldt vanaf verslagjaar 2025. Waar nodig zijn interne reglementen en andere interne regelingen en procedures aangepast aan de geactualiseerde Code.

Verder onderschrijft Alliander de VNO-NCW Tax Governance Code en publiceren we jaarlijks een transparantieverslag over het gevoerde belastingbeleid, in lijn met deze code.

Governance-rollen

Raad van Bestuur en Executive Committee

De RvB is belast met het besturen van Alliander en is onder meer verantwoordelijk voor het opstellen en realiseren van de doelstellingen, de strategie, het beleid en de daaruit voortvloeiende resultaten. Ook zorgt de RvB voor naleving van alle relevante wet- en regelgeving, beheersing van de risico’s en financiering van de onderneming. Eind 2025 bestond de RvB uit twee leden: de CEO en de CFO. Binnen de RvB is een taakverdeling afgesproken, waarbij de collectieve verantwoordelijkheid van de RvB als geheel overeind blijft. De RvC heeft de taakverdeling goedgekeurd.

De RvB wordt bij de uitvoering van zijn taken en verantwoordelijkheden ondersteund door het Executive Committee (ExCo). Het ExCo bestaat per 17 april 2025 uit zeven leden. De CEO en de CFO zijn de statutaire leden. Daarnaast hebben vijf niet-statutaire leden zitting in het ExCo: de COO Networks, de COO Customers, de CTO, de CHRO en de CDO. Deze leiderschapsstructuur zorgt voor een directe en integrale beheersing van de belangrijkste operationele verantwoordelijkheden van de Alliander-groep, zoals het opschalen van de productie, het verhogen van de klantwaarde en het ontwikkelen van het toekomstbestendige integrale energiesysteem. De brede samenstelling van het ExCo versterkt de bedrijfsvoering en bevordert de uitvoering van de strategie. Het ExCo heeft gezamenlijk de dagelijkse leiding over Alliander. De RvB is eindverantwoordelijk voor de handelingen en besluiten van het ExCo. De CEO is voorzitter van het ExCo en fungeert als primair contactpersoon tussen het ExCo en de RvC en zijn voorzitter. Het toezicht van de RvC strekt zich enkel uit tot de statutaire bestuurders. De niet-statutaire ExCo-leden zijn bij de vergaderingen van de RvC aanwezig als er onderwerpen worden geagendeerd die tot hun specifieke taakgebied behoren.

De RvC benoemt de leden van de RvB. Leden van de RvB worden voor onbepaalde tijd benoemd. De RvC is bevoegd om de leden van de RvB te schorsen of te ontslaan. De RvB benoemt, schorst en ontslaat de overige leden van het ExCo.

Raad van Commissarissen

De RvC houdt toezicht op het beleid van de RvB en de algemene gang van zaken binnen Alliander. Ook adviseert de RvC de RvB. Daarnaast vervult de RvC de rol van werkgever van de RvB. De RvC van Alliander is tevens aangemerkt als toezichthoudend orgaan voor de netbeheerder binnen de Alliander-groep, dus van Liander N.V. De verantwoordelijkheid voor de uitvoering van zijn taken berust bij de RvC als geheel.

De AvA benoemt leden van de RvC, op voordracht van de RvC met inachtneming van de profielschets en het diversiteitsbeleid. Benoeming van de RvC-leden vindt plaats conform de Code, in die zin dat een benoemingstermijn van tweemaal vier jaar als uitgangspunt geldt, en eventuele benoeming nadien wordt gemotiveerd in het verslag van de RvC. Eind 2025 bestond de RvC uit zes leden. De RvC-leden treden periodiek af volgens het rooster van aftreden dat de RvC heeft opgesteld.

De RvC heeft twee permanente commissies: de Auditcommissie en de gecombineerde Selectie-, Benoemings- en Remuneratiecommissie. Deze commissies bereiden de besluitvorming in de RvC-vergaderingen voor. De RvC blijft als collectief verantwoordelijk voor de besluiten die zijn voorbereid door een commissie.

Aandeelhouders

De aandelen van Alliander zijn in handen van 4 Nederlandse provincies en 70 Nederlandse gemeenten. Een volledig overzicht van alle aandeelhouders staat op onze corporate website.
De AvA is het orgaan waarin de aandeelhouders hun zeggenschapsrechten ten aanzien van Alliander uitoefenen. Jaarlijks binnen zes maanden na afloop van het boekjaar wordt deze jaarvergadering gehouden, in aanwezigheid van de leden van de RvB en RvC. In deze vergadering wordt onder meer het bestuursverslag besproken, worden de jaarrekening en het dividend vastgesteld, wordt besloten over het verlenen van decharge aan de leden van de RvB voor het gevoerde beleid en aan de leden van de RvC voor het gehouden toezicht. Tussentijds kunnen de RvB, de RvC en de aandeelhouders zo vaak als gewenst algemene vergaderingen bijeenroepen.

Bepaalde bevoegdheden van de AvA zijn toegekend aan de Commissie van Aandeelhouders. Dit betreft onder meer bevoegdheden met betrekking tot aanbeveling, benoeming en ontslag van leden van de RvC en met betrekking tot benoeming en ontslag van leden van de RvB. Verder vindt er regelmatig informeel overleg tussen de RvB en de vertegenwoordigers van de grootaandeelhouders plaats via de Klankbordgroep (ambtelijk gremium) en het Grootaandeelhoudersoverleg (bestuurlijk gremium).

Interne auditfunctie

Binnen Alliander vervult de afdeling Internal Audit de interne auditfunctie. Internal Audit geeft de RvB en het management van Alliander onafhankelijk en objectief inzicht, advies en (aanvullende) zekerheid over de mate van effectiviteit van de processen van risicomanagement, beheersing en governance.

Internal Audit valt onder de verantwoordelijkheid van de CEO en heeft direct toegang tot de Auditcommissie en tot de externe accountant. De manager Internal Audit is in principe aanwezig bij vergaderingen van de Auditcommissie. De Auditcommissie houdt toezicht op de interne auditfunctie en adviseert de RvC over de rol en het functioneren ervan. De RvB beoordeelt jaarlijks na overleg met de Auditcommissie de wijze waarop de interne auditfunctie de taak uitvoert.

Jaarlijks stelt Internal Audit een risicogebaseerd auditplan op na overleg met de RvB, de Auditcommissie en de externe accountant. Het auditplan wordt ter goedkeuring voorgelegd aan de RvB en vervolgens aan de RvC. De Auditcommissie bespreekt in haar vergaderingen de voortgang van het plan, de belangrijkste bevindingen en de opvolging van de aanbevelingen. De externe accountant ontvangt deze informatie ook.

Externe accountant

De AvA benoemt de externe accountant, op voordracht van de RvC. Vanaf het boekjaar 2024 is PricewaterhouseCoopers Accountants N.V. de externe accountant van Alliander.

De Auditcommissie ziet toe op de relatie met de externe accountant. De externe accountant woont in principe alle vergaderingen van de Auditcommissie bij. De externe accountant is ook aanwezig bij de vergadering van de RvC, waarin het verslag van de externe accountant van de controle van de jaarrekening en de beoordeling van de duurzaamheidsverklaring worden besproken. Dit geldt ook voor de bespreking door de RvC van de halfjaarcijfers. Daarnaast is de externe accountant aanwezig bij de aandeelhoudersvergadering om vragen van aandeelhouders over zijn controlewerkzaamheden en over zijn verklaring bij de jaarrekening en de duurzaamheidsverklaring te beantwoorden.

Risicomanagement & Compliance

Risicomanagement & Compliance (RM&C) ondersteunt de RvB en het management bij het realiseren van de bedrijfsdoelstellingen; RM&C doet dit door inzicht te geven in risico’s en compliance vraagstukken in relatie tot de strategie en activiteiten van Alliander en te adviseren over te nemen (beheers)maatregelen. De manager RM&C rapporteert aan de directeur Corporate Control. RM&C verzorgt per halfjaar een risicorapportage aan de RvB en de Auditcommissie. De directeur Corporate Control is standaard aanwezig bij elke vergadering van de Auditcommissie.

Toezichthouders

Externe organisaties houden toezicht op onder andere netbeheerder Liander N.V., die werkt in een gereguleerde omgeving. Zij zien onder meer toe op naleving van specifieke wet- en regelgeving. De belangrijkste toezichthouders: