Noot 20 Voorwaardelijke activa en verplichtingen

Rechten en verplichtingen uit hoofde van leases

Voor de rechten en verplichtingen uit hoofde van leases wordt verwezen naar noot 19.

Investerings- en overige inkoopverplichtingen

De uitstaande investeringsverplichtingen en overige inkoopverplichtingen per jaareinde zijn hieronder weergegeven:

In zowel 2025 als 2024 zijn tevens opgenomen de afgesloten contracten met afname of omzetgaranties. De overige inkoopverplichtingen bestaan onder andere uit inhuurverplichtingen personeel, inkoop van netverliezen en IT-faciliteiten waaronder SAP contracten. 

Voorwaardelijke verplichtingen

Gerechtelijke procedures en juridische geschillen

Alliander heeft per en direct na balansdatum een aantal claims ontvangen. Daarnaast is Alliander per balansdatum betrokken bij een aantal rechtszaken voortvloeiend uit reguliere bedrijfsactiviteiten. Deze claims/rechtszaken kunnen eventueel bij een nadelige uitspraak een materieel effect hebben op de cijfers van Alliander. Voor zover noodzakelijk geacht zijn hiervoor voorzieningen getroffen.

Afgegeven garanties

Aan het eind van 2025 had Alliander voor een bedrag van € 17 miljoen (2024: € 17 miljoen) aan ‘parent company guarantees’ afgegeven, waaronder parent company guarantees van € 3 miljoen (2024: € 3 miljoen) op minderheidsdeelnemingen. In opdracht van Alliander is ultimo boekjaar € 3,9 miljoen (2024: € 54,8 miljoen) aan bankgaranties afgegeven. 

Alliander heeft in het verleden converteerbare achtergestelde leningen afgesloten met de aandeelhouders in verband met afgegeven garanties bij de verkoop van niet-strategische deelnemingen. In 2006 zijn als gevolg van het verstrijken van de looptijd deze leningen vrijgevallen ten gunste van het resultaat en zijn aandelen Alliander uitgegeven. Een aantal garanties heeft echter een onbepaalde looptijd. Indien in de toekomst nog wordt getrokken op de garanties, hebben de betreffende aandeelhouders de plicht (een deel van) de aandelen terug te geven.

In 2006 is als gevolg van de nietigverklaring van een claim een garantievoorziening voor verkoop van deelnemingen vrijgevallen ten gunste van het resultaat en in 2007 zijn als gevolg hiervan aandelen Alliander uitgegeven. De verstrekte garanties hebben een onbepaalde looptijd. In de toekomst kan derhalve mogelijk nog worden getrokken op deze garanties. Alliander kan ook hier de aandeelhouders verplichten (een deel van) de aandelen terug te geven.

Verplichting inzake verwijdering van gasaansluitingen

Alliander dient een aansluiting te verwijderen op voorwaarde dat als een klant hierom verzoekt of als een aansluiting meer dan twaalf maanden niet gebruikt wordt en geen zicht bestaat op hernieuwd gebruik. Voor aangevraagde verwijderingen zonder specifieke datum is een voorziening gevormd (zie noot 16) en ontvangt Alliander twee jaar na verwijdering een vergoeding via de tarieven. Voor aanvragen met een specifieke datum komen de verwijderingskosten direct voor rekening van de klant.

Alliander heeft geen voorziening gevormd voor toekomstige verwijderingen waarvoor nog geen aanvraag is ingediend. Een belangrijke reden is dat geen betrouwbare inschatting gemaakt kan worden van dergelijke toekomstige verwijderingskosten.

Het ontbreken van een betrouwbare inschatting is direct gerelateerd aan de huidige onzekerheid omtrent de verwachte/gewenste energievoorziening in 2050. Met behulp van de input van onder andere energieleveranciers en netbeheerders heeft Netbeheer Nederland (NBNL) in mei 2025 een rapport gepubliceerd waarin een viertal scenario’s zijn onderkend en nader toegelicht. Deze scenario’s variëren van een situatie met veel elektrificatie in 2050 tot een situatie waarbij het huidige gasnetwerk grotendeels intact blijft als door toepassing van waterstofgas en andere duurzame gassen. De scenario’s geven echter niet aan wanneer en waar maatregelen moeten plaatsvinden of wat de mogelijke impact op het hoofdnet is. Gezien de huidige ontwikkelingen, zoals maakbaarheid (capaciteit), gemeentelijke keuzes onder de warmtewet, stikstofproblematiek en het politieke klimaat, is op dit moment niet duidelijk welk scenario waarschijnlijk zal zijn. Tussen de vier scenario’s bestaan bovendien significante verschillen in de verwachte verwijderingskosten voor gas, oplopend van honderden miljoenen tot enkele miljarden. Deze mate van onzekerheid is te groot om een betrouwbare schatting te maken.

De toekomstige verwijderingskosten van gas worden onder de huidige reguleringsmethode met een vertraging van twee jaar vergoed via de tarieven. Vanaf 2027 zal een nieuwe reguleringssystematiek (‘cost plus’ in plaats van de huidige maatstafregulering) worden geïmplementeerd, waarbij dergelijke kosten al in hetzelfde jaar via de tarieven vergoed worden.

Overig

Alliander heeft afspraken gemaakt met leveranciers met betrekking tot afnameverplichting, bijvoorbeeld uitbesteding van werkpakketten naar aannemers. Indien door Alliander niet voldaan wordt aan deze verplichting, dient Alliander haar leveranciers hiervoor te compenseren. Voor zover noodzakelijk geacht zijn hiervoor voorzieningen getroffen.

Alliander heeft ten behoeve van de leden van de Raad van Commissarissen, de leden van de Raad van Bestuur, de directeuren van werkmaatschappijen en andere bestuurders binnen de Alliander-groep een zogenaamde ‘Directors and Officers’ verzekering tegen aansprakelijkheid afgesloten. Naast deze aansprakelijkheidsverzekering geldt voor de leden van de Raad van Commissarissen eveneens een statutaire vrijwaring. Voor zover mogelijk worden de leden van de Raad van Commissarissen onder specifieke voorwaarden en met strikte beperkingen door Alliander gevrijwaard voor kosten in verband met civiel-, straf- of administratiefrechtelijke procedures waarin zij vanwege hun lidmaatschap van de Raad van Commissarissen kunnen worden betrokken.

Alliander vormt samen met zijn Nederlandse dochterondernemingen een fiscale eenheid voor zowel de vennootschapsbelasting als de omzetbelasting (btw). Uit hoofde hiervan is iedere tot de fiscale eenheid behorende rechtspersoon hoofdelijk aansprakelijk voor de belastingschulden van de rechtspersonen die deel uitmaken van de fiscale eenheid. Alliander heeft een vrijwaringsverklaring verstrekt aan netbeheerder Liander op basis waarvan deze aansprakelijkheid in dit kader wordt beperkt tot het bedrag dat de netbeheerder zelf verschuldigd zou zijn indien er geen fiscale eenheid was geweest.